Tôi đối câu "Da trắng vỗ bì bạch"

Lê Anh Chí

__________________________________________

Dàn Bài :

I) Câu đối tương tợ : "Cô Miên ngủ một mình"

II) Hồng Hà nữ sĩ ra câu đối "Da trắng vỗ bì bạch"

III) Có người đối lại : "Trời xanh màu thanh thiên"

IV) Nguyễn Tài Cẩn đối lại: " Rừng sâu mưa lâm thâm "

V) Tôi đối lại 1

VI) Tôi đối lại 2

VII) Tôi đối lại 3

VIII) Tôi đối lại 4

IX) Tôi ra câu đối: "Kiến còm bò lom khom"

__________________________________________

I) Câu đối tương tợ : "Cô Miên ngủ một mình"

Một trăm năm sau Hồng Hà nữ sĩ, có một người gọi là Cô Miên, ra một câu đối tương tợ. Nữ sĩ này đặc biệt là văn võ toàn tài. Khi cha mẹ đã mất, mở một hàng trà nước và yết bảng ở cửa hàng rằng :

Ai mà đối được chỉ theo không :

"Cô Miên ngủ một mình"

_Cô (Hán Việt) = một mình (Nôm)

_Miên (Hán Việt) = ngủ (Nôm)

Do đó,

_Cô Miên = vị cô nương tên Miên

_Cô Miên = ngủ một mình

Câu đối hiểm hóc như vậy, nên chẳng ai đối nổi. Cho đến một hôm có Tổng Thịnh ghé vào. (Anh chàng này, tục gọi là Cai Tổng Vàng, văn võ toàn tài, nhưng không ứng thi). Chàng ta nói : "Xem chừng cô hết ngủ một mình rồi. Vì câu này tôi đối được." Sau đó, đọc câu đối :

_Tổng Thịnh tóm nhiều đứa !

( Tổng là tóm, bắt

Thịnh là nhiều

Tổng Thịnh = tóm nhiều người

Tổng Thịnh còn là ông Tổng Thịnh

Cái hay (hên ?) là dùng tên mình để đối lại)

Cô Miên cho là câu đối chỉnh ; thì Tổng Thịnh nói "Tôi đùa với cô thôi. Chứ tôi đã có hai vợ, không muốn cô bị thiệt thòi". Nhưng cô Miên nhất định thi hành lời hứa của mình. Và trở thành Cô Ba Cai Tổng Vàng. . .

II) Hồng Hà nữ sĩ ra câu đối "Da trắng vỗ bì bạch"

Tục truyền Hồng Hà nữ sĩ ra câu đối "Da trắng vỗ bì bạch" , vì Trạng Quỳnh rình xem nữ sĩ tắm.

Trạng Quỳnh , là thiên hạ đệ nhất tài tử thời bấy giờ , vậy mà cũng chịu thua!

Câu đối này hiện nay đã có người đối được : đó là nhà ngữ học Nguyễn Tài Cẩn .

Tôi nghĩ rằng tôi cũng đối được ; trong bài luận này, tôi sẽ đưa ra . . . 4 câu đáp án đối lại câu của Hồng Hà nữ sĩ !

Nói thêm : Hồng Hà nữ sĩ cũng có đưa ra câu đối sau :

_Song song là hai cửa sổ, hai người ngồi trong hai cửa sổ song song

III) Có người đối lại : "Trời xanh màu thanh thiên"

Từ gần 300 năm nay,Icó nhiều người đã đối lại câu đối "Da trắng vỗ bì bạch" . Hầu hết đều không chỉnh.

Có câu này khá hay : "Trời xanh màu thanh thiên"

Nhưng vẫn không chỉnh vì : đây chỉ là một câu tả chân thôi, không có hành động của một chủ thể.

Trong câu đối "Da trắng vỗ bì bạch" , có chủ thể vỗ vào da gây tiếng bì bạch.

IV) Nguyễn Tài Cẩn đối lại: " Rừng sâu mưa lâm thâm "

Nguyễn Tài Cẩn là nhà ngữ học. Chúng ta được biết đến ông và câu đối của ông là do nữ văn sĩ người Nga Irina. Cô văn sĩ này có đặc điểm: ngườI Nga mà viết văn bằng tiếng Việt. Trong Hồi Ký Irina, cô có kể: tất cả vì mối tình cho một ngườI Việt Nam, "Hoàng-tử của lòng em". Nguyễn tài Cẩn là bạn của vị "Hoàng-tử" này.

Nguyễn Tài Cẩn đối lại như sau: " Rừng sâu mưa lâm thâm ".

Câu này rất hay. Trước ông Nguyễn chưa có ai đối chỉnh đến thế :

_Lâm Thâm là chữ tượng thanh

_Lâm là rừng

Thâm là sâu

_có tác động của chủ thể : trời mưa , gây tiếng động lâm thâm

Chỉ có một khuyết điểm sau. Trong câu đối của nữ sĩ, tiếng động ‘bì bạch’ là do ta vỗ vào da thịt , chỉ có da thịt mới đưa đến tiếng động ‘bì bạch’ . Còn " Rừng sâu mưa lâm thâm " thì : mưa trong thành phố cũng có thể lâm thâm ! Chẳng phải là một đặc điểm của mưa trong rừng ! Mưa trong rừng có thể gây nên những tiếng động vũ bão, cuồng loạn.

V) Tôi đối lại 1

Câuđối lại thứ nhất của tôi là "Mập phù thở phì phò" (hay, "Béo phù thở phì phò")

Giải thích :

_Phì (Hán Việt) = mập béo (Nôm)

_Phò (Hán Việt) = phù (Nôm và Hán Việt)

_Phù (Nôm) = (sưng) phù = quá mập béo

_Mập phù = phì phò

_người quá mập béo thì thở phì phò !

VI) Tôi đối lại 2

Câuđối lại thứ nhì của tôi là "Áo xanh lay lục phục"

Giải thích :

_ Lục (Hán Việt) = xanh lục (Nôm)

_ Phục (Hán Việt) = áo (Nôm)

_Áo xanh = lục phục

_Lục phục là tiếng tượng thanh, âm thanh của quần áo khi bị lay động

_Lay động áo xanh thì nghe lục phục ! Dĩ nhiên nếu ta lay giũ áo trắng thì cũng nghe lục phục, cũng như vỗ vào da đen cũng nghe bì bạch !

VII) Tôi đối lại 3

Câuđối lại thứ ba của tôi là "Quần áo vung phùng phục"

Câu này giống câu trên , có thể xem là 2bis.

Giải thích :

_Quần (Nôm) = cái quần = quây quần (nghĩa bóng) = Phùng (Hán Việt)

_Áo (Nôm) = Phục (Hán Việt)

_Quần áo = phùng phục

_quần áo mà vung, mà giũ thì nghe phùng phục !

VIII) Tôi đối lại 4

Câu đối lại thứ tư của tôi là "Đá chàm sờ lam nham"

Giải thích :

_ Lam (Hán Việt) = (màu) xanh chàm (Nôm)

_ Nham (Hán Việt) = đá (Nôm)

_Đá chàm = lam nham

_đá chàm sờ thấy lam nham lám nhám

_chữ "bì bạch" là tượng thanh, "lam nham" ở đây là tượng-cảm-giác. Ngoài ra còn có ý nói : sự hình thành của đá chàm cẩu thả lam nham .

IX) Tôi ra câu đối : "Kiến còm bò lom khom"

Trong khi ngồi nghĩ những đáp án trên, tôi ra câu đối: "Kiến còm bò lom khom".

Chú thích :

_ Kiến (Hán Việt) = thấy (Nôm) = lom (Nôm)

_ Kiến = con kiến

_còm = khom

Khác với câu đối của Hồng Hà nữ sĩ , ‘lom khom’ là tiếng nôm.

*

*

* Lê Anh Chí *.

_____________

Sách tham khảo

Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Sử quan đời Trần và Lê

Hoàng Lê nhất thống chí , Ngô gia văn phái

Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú

Việt Nam Sử Lược, Trần Trọng Kim

Các nhà khoa bảng Việt nam, chủ biên Ngô Đức Thọ

Việt Nam Văn Học Sử Yếu, Dương Quảng Hàm

Trang Nhà Lê Anh Chí

-------------------------------------

* Trang Chính * Văn Học * Thơ *

-------------------------------------

* Bài mới Trang LêAnhChí * Bài mới Kiến Tánh *

----------------------------------------------------

* Nối kết Phật Pháp * Lê Gia * Nối kết Văn Học *

----------------------------------------------------